Hamd Allah’a mahsustur.
Kabe’yi insanlara toplanma mahalli ve güvenli bir yer kılan, Allah’a hamd olsun.
Şehadet ederim ki Allah’tan başka ilah yoktur. Bir olup ortağı bulunmamaktadır.
En güzel ve en yüce isim ve sıfatlar O’na aittir.
Yine şehadet ederim ki Nebimiz Muhammed O’nun kulu ve resulüdür.
Oruç tutanların, namaz kılanların hac farizasını yerine getirenlerin en temizidir.
Allah (azze ve celle) onu, kıyamet öncesi müjdeleyici ve uyarıcı olarak,
Allah (azze ve celle)’ye davet etmesi için göndermiştir.
Emaneti yerine getirmiş, mesajı ulaştırmış, ümmete nasihat etmiş,
bizleri gecesi gündüz gibi olan apaçık bir yola bırakmıştır.
Allah (azze ve celle) ona, aline, ashabına, eşlerine ve
kıyamet gününe dek onlara güzelce tabi olanlara salat ve selam etsin, onları bereketlendirsin.
Bundan sonra; Ey müminler topluluğu!
Takvanın hakkını vererek Allah (azze ve celle)’den sakının. Allah (azze ve celle)’nin sayılamayacak nimetlerinden dolayı O’na şükredin.
Ey İslam ümmeti… Ey Beytul Haram hacıları!
Nebevi hicretin onuncu senesinde insanlara,
Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem)’in bu sene hac yapmayı istediği duyuruldu.
Böylece Medine’ye birçok insan geldi.
Bu insanların hepsi, haccını Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) ile tamamlamayı
ve onun yaptığı amelleri yapmak istiyorlardı.
Bu durumu Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bayram gününde şu sözüyle doğrulamaktadır:
“Hac amellerini benden alınız! Çünkü ben bilmiyorum, belki bu haccımdan sonra bir daha hac yapamaya bilirim!” Müslim rivayet etmiştir.
O sıralarda Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) 60 yaşını aşmıştı
ve bütün ailesi yanındaydı. Onların işleriyle ilgilenir ve onların hallerini gözetirdi.
Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) gerçekten merhametli ve iyilik sahibi biriydi. Yardımcıydı, ihsan ederdi.
İnsanlar hac ibadetlerini öğretir, bu konuda bilgisi olmayanların anlamasını sağlardı.
Ey Beytullah’ın hacıları!
Veda haccında nice dersler ve ibretler vardır.
Nice öğütler ve şahitlikler bulunmaktadır.
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) onda ihlası açıklamaya hırslı davranmıştır.
Şöyle demiştir: “Allah’ım! Riyasız ve gösterişsiz bir hac.” İbn Mace rivayet etmiştir.
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve selle) tevhitle telbiye etmiştir:
“Hizmetine geldim. Ey Allah’ım! Hizmetine geldim. Senin ortağın yoktur, hizmetine geldim.
Hamd ve nimet senindir. Mülk senindir, ortağın yoktur.”
Bu, Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem)’in,
Zulhuleyfa mikâtından taş atıncaya kadar ki gerekli olan telbiyesidir.
Yüce olan isimleri mukaddes olan Allah (azze ve celle)’nin tevhidiyle telbiye getirmek…
Allah (azze ve celle)’den başkasına dua ve ibadet edilmez.
Mezhepçi sloganlara, siyasi davalara yer yoktur hacda.
Ey Allah’ın kulları, Kabe’yi tavaf etmek, şeytan taşlamak,
Arafat ve Müzdelife’de vakfe yapmak,
Safa ve Merve arasında say yapmak ancak tek olup ortağı olmayan Allah (azze ve celle)’yi zikretmektir.
“De ki: “Benim namazım, (hac, umre, diğer) ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi Allah içindir. O’nun hiçbir ortağı yoktur. Ben bununla emrolundum. Ben (bu ümmette) Müslümanların ilkiyim.” (Enam 162-163)
Aynı şekilde Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) veda haccında
insanlara dini konularını,
dinin tavsiye ettiği vasat ve itidalli olmayı öğretmekte
ve dinde aşırıya kaçmada sakındırmaya gayret etmiştir.
İbn Mace’nin İbn Abbas (radiyallahu anh)’tan rivayet ettiği bir hadiste o şöyle demiştir:
“"Resulullah (sallallahu aleyhi ve sellem), Akabe (taşlaması) sabahı, bineğinin üzerindeyken;
“Bana (taş) toplayıver!” dedi. Ben de (şehadet ve başparmaklarla atılabilecek büyüklükte) ufak taşlardan onun için topladım.
Avucuna koyduğum sırada: "İşte bunlar gibi deyip taşları attı
ve sonra “Dinde aşırılıktan sakının.
Sizden öncekileri, dinde aşırılıkları helâk etmiştir!” dedi.”
Ey Allah'ın kulları, aşırılık nedeniyle kanlar dökülmüş,
mallara ve ırzlara saldırılmıştır.
Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) haccında bunun büyük bir olay olduğuna vurgu yapmıştır.
Buhari ve Müslim’de geçen Ebi Bekre (radiyallahu anh) hadisinde o şöyle demektedir:
“Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) nahr gününde bizlere hutbe verdi.
“Bugünün hangi gün olduğunu biliyor musunuz?” diye sordu. Bizler “Allah ve Resulü daha iyi bilir” diye cevap verdik.
Bir süre susunca bizler, başka bir isimle isimlendireceğini sandık.
"Nahr günü değil mi" diye sorunca, "evet" dedik.
“Hangi ay olduğunu biliyor musunuz?” diye sordu. Bizler “Allah ve Resulü daha iyi bilir” diye cevap verdik.
Bir süre susunca bizler, başka bir isimle isimlendireceğini sandık.
“Zilhicce değil mi?” diye sordu. Bizler “evet” diye cevap verdik.
“Bu hangi beldedir” diye sorunca bizler “Allah ve Resulü daha iyi bilir” diye cevap verdik.
Bir süre susunca bizler, başka bir isimle isimlendireceğini sandık.
“Haram beldesi değil mi?” diye sordu. Bizler “evet” diye cevap verdik.
“Şu hâlde iyi biliniz ki, bu ayınızda, bu beldenizde, bu günü¬nüzün haram olduğu gibi
kanlarınız, mallarınız, namuslarınız ve be¬denlerinizin dış yüzü olan derileriniz birbirinize haramdır (Her türlü saldırıdan korunmuştur).
Dikkat edin! Bunu sizlere tebliğ ettim mi?” Bizler “evet” diye karşılık verdik.
Ardından şöyle buyurdu: “Allah'ım, şahit ol!
Bunu burada hazır bulunanlar, burada hazır bulunmayanlara tebliğ etsin.
Çünkü bazı tebliğ edici bunu kendisinden daha iyi belleyecek olana tebliğ edebilir.”
Haccın mübarek günlerinde insanların hepsinin bir yerde olduğu
ve dillerinin tek olan ilahın zikriyle ıslandığı bir sırada
Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) kalkıp teşrik günlerinin ortasında onlara hutbe vererek gerçek eşitliğin manasını vurgulamıştır.
Cahiliye davasını onlardan kaldırarak şöyle demiştir:
“Ey insanlar! "Rabbiniz birdir. Babanızda birdir.
Arabın arab olmayana arab olmayanın da arab üzerine üstünlüğü olmadığı gibi
kırmızı tenlinin siyah üzerine siyahın da kırmızı tenli üzerinde bir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak takvadadır. Tebliğ ettim mi?”
Dediler ki; Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) tebliğ etti.” İmam Ahmed rivayet etmiştir.
Veda haccı derslerinden biri de Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem)’in insanlara karşı rahmet ve yumuşaklığıdır.
Arefe gününde insanların tamamı acele etmek istiyordu.
Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) arka tarafında devele¬ri hızlı sürmek için şiddetli bağırma çağırma
ve develeri dövme sesle¬ri işitti. Bunun üzerine Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem) onlara kamçısı ile işaret edip şöyle buyurdu:
“Ey İnsanlar! Size sekine gereklidir. İyilik acelecilik ile sağlanmaz.” Buhari rivayet etmiştir.
Yani; iyilik acelecilikte değildir.
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) Ömer (radiyallahu anh)’ın Hacer-i Esved için acele ettiğini görünce şöyle buyurdu:
“Ey Ömer! Sen güçlü-kuvvetli bir adamsın. Hacer-i Esved’e erişmek için insanları sıkıştırarak zayıflara eziyet etme!
Ne rahatsız ol ne de rahatsız et. Tenha bulursan Hacer-i Esved’i istilâm et ve öp, aksi takdirde uzaktan el sürüp öpme işareti yap, kelime-i tevhit okuyarak ve tekbir getirerek geç!” İmam Ahmet rivayet etmiştir.
Allah (azze ve celle)’nin Beyti’l Haram’ını hac eden kimselere yakışan Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem)’in emirlerine uymasıdır.
Sekineti elden bırakmaması, vasat olması ve yumuşak davranmasıdır.
Müslim’in Sahih adlı eserinde şöyle geçmektedir: “Zira yumuşaklık bir şeyde bulunursa mutlaka onu süsler,
bir şeyden çıkarsa onu da çirkinleştirir.”
Kovulmuş şeytandan Allah’a sığınırım. “Bir zaman Beyt(ullah)’ın yerini İbrahim’e belirlemiş (ve O’na şöyle vahyetmiş)tik: “Bana hiçbir şeyi eş tutma, tavaf edenler, (ibadet için) duranlar, rükû ve secde edenler için evimi temiz tut.” (Resûlüm!) İnsanlar içinde haccı ilan et;[8] gerek yaya, gerekse uzak yoldan (hızlı yol alan) zayıf/arık develer üzerinde sana gelsinler. Gelsinler de, böylece kendileri için (dünya ve âhirete ait) birtakım faydalara şâhit olsunlar ve o belirli günlerde de (Allah’ın) kendilerine rızık olarak verdiği (bilinen dört ayaklı) kurbanlık hayvanlar (boğazlanırken) üzerine Allah’ın ismini ansınlar. Onların etinden hem kendiniz yiyin hem de darlık içinde olan fakirlere yedirin. Sonra (maddî ve mânevî) kirlerini gidersinler, adaklarını yerine getirsinler. Beyt-i Atîk’i (en eski ev olan Kâbe’yi) tavaf etsinler.” (Hac 26-29)
Allah (azze ve celle) beni ve sizleri Kitap ve Sünnetle bereketlendirsin.
Onlarda bulunan ayetler, zikirler ve hikmetlerle beni ve sizleri faydalandırsın.
Sözlerimin sonunda kendim, sizin ve sair Müslümanların hata ve günahları için Allah’tan bağışlanma dilerim.
O’ndan bağışlanma dileyin ve tövbe edin. Hiç şüphesiz benim Rabbim Gafur ve Rahimdir.
Hamd Allah’a mahsustur. Allah (azze ve celle)’ye hamd eder
O’na şükrederim.
Şehadet ederim ki O’ndan başka ilah yoktur. O tektir ve ortağı bulunmamaktadır.
Yine şehadet ederim ki Muhammed onun kulu ve resulüdür.
Allah (azze ve celle) ona, aline, sahabesine, tabiine ve
kıyamet gününe dek bunlara güzelce tabi olanlara salat ve selam etsin.
Bundan sonra; Ey Müminler!
Allah (azze ve celle)’nin bizleri Zilhicce’nin on gününe ulaştırması O’nun bizlere fazlıdır.
Ki O, kitabında bu günlere yemin etmiştir:
“(Tan yerinin ağarmasındaki) fecre, (derecesi yüksek) on geceye andolsun ki..” (Fecr 1-2)
Bu günleri Allah (azze ve celle) fazlasıyla fazilet ve ecre tahsis etmiştir.
Buhari’nin Sahih adlı eserinde İbn Abbas (radiyallahu anh)
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şöyle buyurduğunu aktarmıştır:
“Kendisinde salih amel işlenen günlerin Allah’a en sevimlisi bu günler yani (Zilhicce’nin ilk) on günüdür.”
Sahabeler: “Ya Rasulullah! Allah’ın yolunda yapılan cihad da mı? diye sordular.
“Evet, Allah’ın yolunda yapılan cihad da! Ancak canı ve malı ile cihada çıkıp da onlardan hiçbir şeyi geri döndürmeyen (yani şehit olan) hariçtir.” buyurdu.
İbn Hacer (rahimehullah) şöyle demektedir:
“Zilhicce’nin ayrı bir imtiyaza sahip olmasının sebebi,
ana ibadetleri kendisinde barındırmasıdır.
Bunlar; namaz, oruç, sadaka ve hacdır.
Başka bir ayda bunlar biraya toplanmamıştır.”
Bu günlerde haccın dışında oruç tutmak vardır.
Nebi (sallallahu aleyhi ve sellem) şöyle buyurmuştur:
“Arefe günü tutulacak orucun önceki ve sonraki senenin günahlarına kefaret olacağını
Allah’tan ümit ediyorum.” Müslim rivayet etmiştir.
Kurban kesmek isteyen kimse, Zilhicce’nin hilalinin görünmesinden kurbanını kesinceye dek
saçına ve tırnağına dokunmasın.
Müslim’in Sahih adlı eserinde Ümmü Seleme (radiyallahu anha) hadisinde
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem)’in şöyle buyurduğu belirtilmektedir:
“Zilhicce'nin hilâlini gördüğünüzde, kurban kesme niyetinde olanınız
artık saçına ve tırnaklarına dokunmasın”
Ey Müminler!
Allah (azze ve celle)’nin Beytul Haram’ını haccetmeye gelenlere hizmet etmek
bugünlerde yapılması gereken salih amellerdendir.
Rasulullah (sallallahu aleyhi ve sellem) bayram gününde
amcası oğlunun zemzem kuyusunda hacılara su taşıdığını görünce şöyle buyurdu:
“Siz salih bir iş yapıyorsunuz.
Halkın kalabalık etmesi endişesi olmasaydı ben de devemden iner, hatta -kuyunun ipini, eliyle omuzuna işaret ederek- şuraya koyar,
sizin gibi su çekerdim” Buhari rivayet etmiştir.
Ey Allah’ın kulları, Rahman’ın misafirlerine hizmet etmek
seçilmişlerin şerefine delalet etmektedir.
Allah (azze ve celle) bunu Harameyn beldesine has kılmıştır.
Harameyn beldesi, hacıların güven, itminan ve rahatı için
Hac ibadetlerini yerine getirmesi için Mescidi Haram’ı onarmış ve meşairi en güzel şekilde hazırlamıştır
Allah (azze ve celle), Rahman’ın misafirlerinin hizmeti için çalışan herkesi en güzel şekilde mükafatlandırsın,
onları bereketlendirsin, onları muvaffak kılıp onlara yardım etsin.
Ey müminler, bilin ki Allah (azze ve celle),
önce kendisi yaparak şöyle bir emirde bulunmuştur:
“Şüphesiz ki Allah ve melekleri Peygamber’e salât eder (onu kutsar/övgü ve iltifatla anar)lar! Ey iman edenler! Siz de ona salât-ü selam edin (kutsayın, onun şanını yüceltmeye ve ona tam bir teslimiyete özen gösterin).” (Ahzab 56)
Ey Allah'ım! İbrahim'e ve âline salat ettiğin gibi,
Muhammed'e ve âline de salat eyle. Muhakkak Sen Hamid ve Mecidsin.
Ey Allah'ım! İbrahim'i ve âlini bereketlendirdiğin gibi,
Muhammed'i ve âlini de bereketlendir. Muhakkak Sen Hamid ve Mecidsin.
Ey Allah’ım! Dört Raşit halife;
Ebu Bekir, Ömer, Osman ve Ali’den ve sair sahabe ve tabiinden ve
bunlara kıyamet gününe kadar güzelce tabi olanlardan,
bunlarla beraber bizlerden affınla, cömertliğinle ve ihsanınla razı ol ey merhametlilerin en merhametlisi!
Allah’ım! İslam’a ve Müslümanlara yardım et! Allah’ım! İslam’a ve Müslümanlara yardım et!
Allah’ım! İslam’a ve Müslümanlara yardım et!
Allah’ım! Bu beldeyi ve sair İslam beldelerini güvenli ve rahat kıl!
Allah’ım! Üzüntüsü olanları üzüntülerinden, sıkıntısı olanları sıkıntılarından kurtar!
Borçları olanların borçlarını gider! Hastalarımıza ve bütün hasta Müslümanlara şifa ver!
Allah’ım! Her mekânda Müslümanların hallerini ıslah et.
Allah’ım! Her mekânda Müslümanların hallerini ıslah et. Ey Merhametlilerin en Merhametlisi.
Allah’ım imamımızı, Veliyul Emrimizi tevfikine muvaffak kıl. Desteğinle yardım et.
Onu İslam’a ve Müslümanlara en güzel mükafat kıl Ey Alemlerin Rabbi.
Allah’ım! Müslümanların bütün emirlerini sevdiğin razı olduğun şeylere muvaffak kıl.
Allah’ım! Bizlere, ülkemize güvenliğimize ve güvenlik güçlerimizeٍ
kötülük dileyenlerin hilesini başına geçir. Ya Kavi Ya Aziz. Ya Zel Celali Vel İkram.
Allah’ım! Onların bu boğazlamalarını sana şikayet ediyoruz, şerlerinden Sana sığınıyoruz.
Allah’ım! Ülkemizin sınırlarında nöbet tutan askerlerimizi koru, onlara yardım et.
Allah’ım! Düşmanına ve düşmanlarına karşı onlara yardım et Ey Celal ve İkram sahibi.
Allah’ım! Beytul Haram’ı hac edenleri muvaffak kıl. Allah’ım! Beytul Haram’ı hac edenleri muvaffak kıl.
Allah’ım! Rahmetinle, fazlınla, cömertliğinle onların haclarını ve sair amellerini kabul et
Ey Merhametlilerin en Merhametlisi.
Senin izzet sahibi Rabbin, onların isnat etmekte oldukları vasıflardan yücedir, münezzehtir. Hamd alemlerin Rabbi olan Allah’adır.